AÅžK
« Önceki Örnekler Sonraki Örnekler»Ã‡ocuk EÄŸitiminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Yayın Tarihi: 12 AÄŸustos 2011 Cuma Saat: 0:54Çocuk EÄŸitiminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Çocuk psikolojisinde ailelerin çocuk eÄŸitimi konusunda dikkat etmesi gereken bazı hususlar vardır. Çocukta bazı becerileri kazandırmak için el yıkama, yüz yıkma, diÅŸ fırçalama, saç tarama, yemek yeme, giysi giyip çıkarma gibi bu ilke ve teknikler anne babalara yol gösterici olacaktır. GÃœNLÃœK YAÅžAM Ä°ÅžLEVLERÄ° KONUSUNDA EĞİTÄ°ME BAÅžLAMADAN ÖNCE DÄ°KKAT EDÄ°LMESÄ° GEREKEN NOKTALAR Çocuklarınıza günlük yaÅŸam becerileri kazandırmayı kolaylaÅŸtırmak içinizlenmesi gereken bazı yol ve yöntemler vardır: ÖZ BAKIM BECERÄ°LERÄ° EL YIKAMA ÇocuÄŸunuzunrahatça elini yıkayabilmesi için lavabonun boyuna uygun olması gerekir. BunusaÄŸlamak için bir tabure kullanabilirsiniz. ÇocuÄŸunuzun arkasına geçerekellerinizi onun elleri üzerine koyunuz. ÇocuÄŸunuzun karşısında bir ayna olmasıyararlı olabilir. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: BaÅŸarabilirseyine baÅŸtan sırayla 5., 4., 3., 2., ve 1. basamaklara kadar faaliyeti birlikteyapıp diÄŸerlerini yapmasını söyleyiniz. Buarada yardıma gereksinim olursa dirseklerinden hafifçe yönlendirerek yardımediniz, bu ÅŸekilde basamakları sondan baÅŸa doÄŸru sıralayarak baÅŸarabiliydrsa”ellerini yıka” diyerek faaliyeti yapmasını bekleyiniz. Her basamağın sonundabaÅŸarı durumuna göre uygun ÅŸekilde ödüllendiriniz. YÃœZ YIKAMA Elyıkama faaliyetlerini öğrendikten sonra hemen arkasından öğretilmelidir. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI BaÅŸarabilirsetekrar 7.basamaÄŸa kadar faaliyeti birlikte yapınınız ve son iki basamağı (7. ve8) ona yapmasını söyleyiniz. BaÅŸarabilirseyine baÅŸtan sırasıyla 6., 5., 4., 2., ve 1. basamaklara kadar faaliyetibirlikte lapıp, diÄŸerlerini yapmasını söyleyiniz. Buarada yardıma gereksinimi olursa dirseklerinden hafifçe yönlendirerek yardımedeniz. Bu ÅŸekilde sondan baÅŸa doÄŸru sıralayarak baÅŸarabiliyorsa ” yüzünü yıka”diyerek faaliyeti yapmasını bekleyiniz. Her basamağın sonunda baÅŸarı durumunagöre ödüllendiriniz. EL DURULAMA Büyükbir havlu ve lavaboya yetiÅŸebilmek için tabure kullanınız. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: BaÅŸarabilirsetekrar baÅŸtan 5. basamaÄŸa kadar birlikte faaliyeti yapınız ve son iki basamağı(5. ve 6.) ona yapmasını söyleyiniz. BaÅŸarabilirseyine baÅŸtan sırasıyla 4., 3., 2., ve 1., basamaklara kadar faaliyeti birlikte yapıp,diÄŸerlerini yapmasını söyleyiniz. Yardıma gereksinimi olursa derseÄŸini tutarakyönlendiriniz. Basamaklarıbu ÅŸekilde yapmayı baÅŸarabiliyorsa “ellerini kurula” diyerek faaliyetiyapmasını bekleyiniz. Herbasamakta baÅŸarı durumuna göre ödüllendiriniz. YÃœZ KURULAMA Lavabonunüzerinde ayna ve yetiÅŸebilmek için tabure bulundurunuz. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: BaÅŸarabilirlersetekrar baÅŸtan 3.basamaÄŸa kadar faaliyeti birlikte yapıp diÄŸerlerini yapmasınısöyleyiniz. Gerekirse,dirseÄŸinden tutup yönlendirerek yardım ediniz. Daha sonra “yüzünü kurula”deyiniz ve yapınca ödüllendiriniz. DÄ°Åž FIRÇALAMA Küçükve fazla sert olmayan bir diÅŸ fırçası kullanınız. Renkli-kokulu macunlar vesüslü diÅŸ fırçaları olayı cazip hale getirebilir. Yemek sonrası ve yatmadanönce en uygun zamanlardır. Kendiniaynada görebilmesi için çocuÄŸunuzu bir tabureye çıkartınız. Aynaya bakarakgülümserken diÅŸlerinizi ona gösteriniz ve diÅŸlerini göstermesini söyleyiniz. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: YinebaÅŸarabilirse sıra ile baÅŸa doÄŸru yardımları azaltarak geliniz. Her basamağıbaÅŸarıyorsa bir önceki basamaÄŸa geçiniz. Gerekirse dirseÄŸinden tutupyönlendiriniz. DiÅŸlerini yıkamasını söyleyerek faaliyeti yaptırınız veödüllendiriniz. SAÇ TARAMA BuiÅŸleme baÅŸlamadan önce çocuÄŸunuzun saçını ortadan veya yandan ayırınız. Saçlarmümkün olduÄŸunca kolay taranır durumda iken bu uygulama yapılmalıdır. Saçfırçasını kavrayabilmesi çok önemlidir. Önce bunu saÄŸlayınız. Kızçocuklarnıda süslü saç tokaları ile faaliyeti cazip hale getirebilirsiniz. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: Faaliyetison basamaÄŸa kadar birlikte yaparak, son basamakta ellerinizi çekiniz ve onunyapmasını saÄŸlayınız. BaÅŸarabilirseyine sondan baÅŸa doÄŸru gelerek yapmasını söyleyiniz ve gerekirse destekleyiniz.Ödüllendiriniz. Herbasamağı bağımsız olarak yapabiliyorsa saçını fırçalamasını( taramasını)söyleyiniz ve ödüllendiriniz. BARDAKTAN SU İÇME ÇocuÄŸunuzakendi başına su içmeyi öğretebileceÄŸiniz en uygun zaman onun susamış oyduÄŸuzamandır. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: Suyuiçtikten sonra ellirinizi çekiniz ve bardağı masaya kendi koyması için izinveriniz. YEMEK YEME ÇocuÄŸunuzabu faaliyeti kaşık, çatal, bıçağı bir bütün halinde kullanacak ÅŸekildeöğretiniz. ÖncetabaÄŸa lokma lokma yemek koyunuz. Her lokmayı bitirmeden diÄŸerini almamalıdır.ÇocuÄŸunuz bu faaliyeti öğrenme aÅŸamasında iken etrafa döküp saçmasınıkabullenmelisiniz. Plastik mama önlüğü kullanıp, yere örtü, gazeteserebilirsiniz. BuiÅŸleme çocuÄŸunuzun aç olduÄŸu bir saati ve sevdiÄŸi yiyecekleri seçerekbaÅŸlamalısınız. EÄŸer hem sevdiÄŸi, hemde sevmediÄŸi yiyecekler var ise, öncesevmediÄŸi sonra sevdiÄŸi yiyeceÄŸi veriniz. SevdiÄŸi yiyecek ödül olacaktır. EÄŸerolaya küçük aksilikler çıkartarak tepki gösteriyorsa görmezden geliniz, devamederse iÅŸlemi erteleyiniz. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: PANTOLON GÄ°YME Belilastikli ve bol bir pantolon (eÅŸofman) kullanınız. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: PANTOLON ÇIKARMA ÇocuÄŸunuzayakta iken pantolonu dizlerine kadar indirip, bir yere oturttuktan sonra birayağından pantolonu çıkartınız, ellerini pantolonun üzerine koyarak diÄŸerayağını çıkarmasını saÄŸlayınız. KAZAK (FANÄ°LA) GÄ°YME Kazak,fanila veya eÅŸofman üstünün çok sıkı olmaması gerekir. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI: KAZAK (FANÄ°LA) ÇIKARMA Herbasamağı 4-5 kez yineleyiniz. BaÅŸarabiliyorsa bir sonraki basamaÄŸa geçiniz. Ä°ÅžLEM BASAMAKLARI:
Eğitim süresi 8-10 hafta olmalıdır .Çocuğunuza günde en az iki defa ve önce 2-5 dk sonra giderek artan bir şekildeen az 5-20 dk zaman ayırmalısınız (Bu süre çocuğun kişilik özellikleri ,psikolojik durumu , anne babanın çalışıp çalışmaması vb gibi etkenlere göredeğişebilir). Çocuğunuzun ve sizin yorgun olmadığınız ,çocuğunuzun uykusuz olmadığı ve sakin olduğu zamanları seçmek uygun olacaktır. Eğitim yapılan süre mutlaka günün aynı zamandilimine gelmeli (hergün 10-11 ve 16-17 arası gibi ), çocuğun dikkatinidağıtmayacak bir ortam olmalı ( çevrede diğer çocuklar oynamamalı , fazla eşyaolmamalı , TV , Radyo-teyp çalışmamalıdır) dır. Çocuğunuza mümkün olduğunca yakın veotururken aynı yükseklikte olunuz. Kendi kendine oturamıyorsa tutarakoturmasına yardımcı olunuz. Sizin yüzünüzü rahatça görebileceği pozisyondaolunuz. Size bakmasını sağlayınız , bakmıyorsaçenesini hafifçe çevirip bakmasını sağlayınız. Gözgöze geliniz , bunu yaparsaödüllendiriniz. Yine bakmıyorsa 1-2 dk sonra yeniden deneyiniz. 2-3 saniye gözgöze gelirse ödüllendiriniz ve bunu 5-6 sn oluncaya kadar sürdürünüz . Evdekidiğer kişilerle göz göze gelmesini sağlayınız. Eğitim süresince çocuğunuz gözgöze gelmiyorsa göz hizasına sevdiği bir şeyi koyarak bunu sağlamaya çalışınız. Onun anlayabileceği şekilde kısa ve basitcümlelerle konuşunuz (Ali kalk , bardağı tut vb gibi) . Konuşurken mimik vejestlerinizi de kullanınız. Öğretilecek her işlevi bir kaç kezyineleyiniz . Her beceriyi basitten başlayarak sıralayınız , becerileri küçükbasamaklara bölerek öğretiniz. İstediğiniz bir beceri için sadece çabagösterse bile ödüllendiriniz. Ödül olarak sevdiği bir uğraş ( Parka gitmek ,oyun oynamak vb ) olabilir. Çocuğunuzun olumlu bir davranışına sevinmekona sarılmak aferin ne güzel yaptın şeklinde sözlü ifade de ödüldür.Ödül olarak seçtiğiniz şeyi mutlaka istenilen davranışın hemen arkasındangerçekleştiriniz. Çocuğunuzun elini tutarak çeşmeyi açınız.
Ellerini ellerinizin arasına alarak akansuyun altına tutunuz.
Elini tutarak sabunu almasını sağlayınız.
Bir eliyle sabunu tutrupu, diğer elinizleçocuğunuzun eline sabuna sürtüp köpürmesini sağlayınız.
Elini sabunluğa götürüp sabunu bıraktırınız.
Çocuğunuzun iki ileni birbirine sürterekköpürmesini sağlayınız.
Suyun altında ellerini yıkayınız. Gerekinseişlemi tekrarlayınız.
Ellerini tutarak çeşmeyi birlikte kapatınız.
Faaliyete direnmiyorsa ödüllendiriniz. Sonbasamağa kadar faaliyeti birlikte lapıp, son basamakta ellerinizi çekerek onunyapmasını söyleyiniz. Başarabilirse tekrar baştan 7.basamağa kadar faaliyetibirlikte yapınız ve son iki basamağı (7. ve 8.) ona yapmasını söyleyiniz. Çocuğunuzun elini tutarak birlikte çeşmeyiaçınız.
Ellerini köpürtmesini sağlayınız.
Ellerini köpürttükten sonra sabunu bırakınız.
Çocuğunuzun arkasında durarak her iki elinibileklerinden tutunuz, dairesel hareketlerle ağız ve yanaklarını sabunlayınız.
Bölgeyi köpürtünüz.
Ellerini ellerinizle tutarak önce sabunluellerinizi durumatınız.
Elini bir suya, bir yüzüne götürerek yüzünüdurulayınız.
Son basamağa kadar faaliyeti birlikte yapıp,son basamakta ellerinizi çekerek onun yapmasını söyleyiniz. Çocuğunuzun bir elini tutarak havlununarkasına koyunuz.
Diğer elinin içini (avucunu) havlu ileovuşturunuz.
Elinin tersini (üst kısmını) havlu ileovuşturunuz.
Kurulanan eliyle havlunun bir tarafındantutturunuz.
Diğer elinin içini havlu ile ovuşturunuz.
Elinin tersini de havlu ile ovuşturarakkurulatınız.
Son basamağa kadar faaliyeti birlikte yapıp,son basamakta ellerinizi çekerek ( 6.basamakta) onun yapmasını söyleyiniz. Çocuğunuzun arkasında durarak her iki elinikavrayınız ve havluyu birlekte alttan tutunuz.
Ellerinizi çocuğunuzun yüzüne yaklaştırarakhavluyu yüzüne kapatınız.
Yumuşak hareketlerle bastırıp çekmesinisağlayınız.
Kurulama işlemi bitince elini tutarakbirlikte havluyu yerine asınız.
Son basamağa kadar faaliyeti birliikte yapıp,son basamakta ellerinizi çekerek (4.basamak) onun yapmasını söyleyiniz. Çocuğunuzun elini tutup birlikte musluğuaçınız.
Sol eline diş macununu almasını sağlayınız.
Diğer eliyle diş macununun kapağınıaçtırınız, musluğun kenarına koydurunuz.
Çocuğunuzun elini tutarak diş fırçasınıalınız ve ıslatınız.
Macunu diş fırçasına sıkmasını sağlayınız.
Lavabonun kenarına macunu bıraktırınız.
Elinden sıkıca kavrayarak daireselhareketlerle, önce dişlerin ön yüzeylerini, sonra arka taraflarını olacakşekilde yukarıdan aşağıya doğru fırçalatınız.
Diş fırçasını suyun altında çalkalatıpbıraktırınız.
Avucunuzun içine alarak (veya bardakla)ağzına su alıp çalkalamasını sağlayınız.
Diş macunu kapatıp kaldırmasını sağlayınız.
Ellerini kurulatınız.
Son basamağa kadar (11.basamak) faaliyetibirlikte yapıp, son basamakta ellerinizi çekerek onun yapmasını söyleyiniz.Başarabilirse yine baştan 10. basamağa kadar faaliyeti birlikte yapınız. Soniki basamağı (10. ve 11.) ona yapmasını söyleyiniz. Çocuğunuzun arkasında durunuz. Her ikinizinde yüzü aynaya dönük olsun. Çocuğunuzun elini tutarak saçlarını yukarıdanayağıya doğru ve özelllikle acıtmadan fırçalayınız.
Her fırçalamasının (taramanın) ardından elinitutarak saçlarını eli ile düzeltmesini sağlayınız.
İşlemi tekrarlayınız.
Faaliyete katılıyorsa ” saçını ne güzeltaradın, çok güzel (yakışıklı) oldun” ÅŸeklinde ödüllendiriniz. ÇocuÄŸunuz bardağı eliyle kavrasın, siz deüzerinden tutarak aÄŸzına götürünüz.
Bardağı hafifçe eğerek suyu içmesinisağlayınız.
İçtikten sonra bardağı masaya koyunuz.
Sizir yardımınızla bu basamaklarıgerçekleştirebiliyorsa, su içme becerisini yapabiliyor demektir.
Daha sonra elinizi bardakla masa arasındaki yarı yolda çekiniz, çocuğunuzbardağı masaya koysun.
Ellerinizi suyu içer içmez çekiniz ve bardağı masaya koymasını sağlayınız.
Çocuğunuz bardağı ağzına götürünce elinizi çekiniz, suyu içip bardağı masaya koysun.
Çocuğunuz bardağı ağzına götürmeden ellerinizi çekiniz ve böylece yardımıazalta azalta kendi başarıncaya kadar bunu sürdürünüz.
Başarınca ödüllendiriniz. Çocuğunuz kaşık ya da çatalı kavradıktan sonrasiz de bileğinden kavrayınız.
Yiyeceği tabaktan alınız.
Kaşık ya da çatalı çocuğunuzun ağzınagötürünüz.
Kaşık ya da çatalı tekrar birlikte tabağagetirip hareketi yineleyiniz.
ÇocuÄŸunuz faaliyete direnmiyorsa uygunÅŸekilde ödüllendiriniz. Aynı iÅŸlemleri sırası ile bileÄŸinden, dirseÄŸinden vekolundan tutarak yineleyiniz. Her basamağı 4-5 kez baÅŸarabiliyorsa “yemeÄŸiniye” deyiniz ve baÅŸarırsa ödüllendiriniz. ÇocuÄŸunuzun pantolonunu kalçasına kadar çekipellerini pantolonun üzerine koyarak beline kadar çekmesini saÄŸlayınız.
Çocuğunuzun pantolonunu dizlerine kadarçekip, ellerini pantolonun üzerine koyarak önce kalçasına, sonra beline kadarçekmesini sağlayınız.
Çocuğunuzun pantolununu her iki ayak bileğinekadar çekip, ellerini pantolonunun üzerine koyarak dizlerine, kalçasına veoradan da beline kadar çekmesini sağlayınız.
Çocuğunuzun pantolonunun bir ayağına geçirip,elleri ile tutturarak diğer ayağına geçirmesini, diz, kalça ve beline kadarçekmesini sağlayınız.
Çocuğunuzun pantolonunu önünde tutarakayaklarını geçirip beline kadar çekmesini sağlayınız.
Pantolonunun hazırlayıp giymesini söyleyiniz.
Her basamağı birkaç kez denedikten sonrabayarınca ödüllendiriniz.
Çocuğunuz ayakta iken pantolonu dizlerine kadar kadar indirip, bir yereoturttuktan sonra bir ayağından çıkartmasına yardım ediniz. Diğer ayağındanyardım etmeden çıkartmasını söyleyiniz.
Çocuğunuz ayakta iken dizlerine kadar pontolununu indirip, ayaklarındankendisinin çıkartmasını söyleyiniz.
Çocuğunuz dizden aşağıya sizin yardımınız olmadan pantolonunu çıkarabiliyorsayardımı azaltınız. Yani ellerini dizden yukarıda, kalçada, belde çekerekpantolonu kendi başına çıkartmasını sağlayınız.
Her basamaktan sonra başarı durumuna göre ödüllendiriniz. Çocuğunuzun karşısında durarak, her ikikolunu kazağın kollarnıdan geçiriniz. Ellerini yukarı kaldırarak kazağınbaşından geçmesini sağlayınız. Kazağı giymesini söyleyiniz, ellerini kazağınher iki yanına koyarak aşağı indirmesine yardım ediniz.
Çocuğunuzun her iki kolunu kazağınkollarından geçiriniz ve kollarını başının üzerine kaldırmasını sağlayınız.Kazağı giymesini söyleyerek kollarını aşağı indirmesini ve kazağın etekleriniaşağı çekerek giyme işlemini tamamlamasını sağlayınız.
Çocuğunuzun her iki kolunu kazağınkollarından geçirin, giymesini söyleyerek başından geçirmesine ve kazağını ikiyanından aşağıya çekmesine yardımcı olunuz.
Kazağı tek kolundan geçirip, diger kolunugeçirmesini, başından aşağıya doğru giymesini sağlayınız.
Kazağı yatağın üzerine seriniz. Çocuğunuzagiymesini söyleyiniz. Önce kollarını, sonra başını geçirip, kazağı iki yanındanbeline indirmesini sağlayınız.
Her basamağı 4 – 5 kez yapabiliyorsa birsonraki basamaÄŸa geçiniz. Her basamağın sonunda ödüllendiriniz. ÇocuÄŸunuzun kazağını boynuna kadar sıyırıpbaşını çıkarmasını saÄŸlayınız.
Çocuğunuzun kazağının bir kolunu çıkaranakadar sıyırıp diğer kolunu ve boynundan yukarısını çıkarmasını sağlayınız.
Çocuğunuzun kazağını kollarına kadar sıyırıp,her iki kolundan ve başından çıkarmasını sağlayınız.
Çocuğunuza kazağını çıkarmasını söyleyiniz vegerekirse yardım ederek çıkarmasını sağlayınız.
Her basamağın sonunda “aferin ne güzelbaÅŸardın” diyerek sözel olarak ödüllendiriniz.
Çocuk Psikoloğuna İhtiyaç Duyulan Konular
Yayın Tarihi: 12 Ağustos 2011 Cuma Saat: 0:54Çocuk Psikoloğuna İhtiyaç Duyulan Konular
Son yıllarda çocuk psikolojisi ebeveynler tarafından önemsenmeye başlasa da halen bir psikoloğa gitmek bir çok insan için, tabu olma özelliğini halen koruyor. Anne-babalar çocuklarını psikoloğa götürmek için defalarca düşünüyor, sorunları çözmek için çeşitli yöntemleri deniyor ve en son çare olarak bir psikoloğa başvuruyor. Psikoloğa gitmeye karar verene kadar sorun iyice ilerliyor, bu da çözüme ulaşmayı güçleştiriyor. Pek çok aile, ilkokuldan itibaren çocuklarının eğitimi için ciddi bir bütçe ayırıyor, oysa çocuklar için yapılacak yatırımın en büyüğü ilk 6 yılda yapılmalı, çünkü kişilik gelişiminin yüzde yetmişbeşi okul öncesi dönemde tamamlanıyor. Bu dönemlerden sonra çocuğunuzu daha iyi koşullarda yaşatabilirsiniz, ama daha sağlıklı ve mutlu, daha güvenli ve sosyal, daha zeki ve kendini geliştiren bir insan olmasına katkınız çok azalır.
Hangi durumlarda psikoloÄŸa gidilmeli?
Aileler psikologlara çocuklarıyla ilgili aşağıdaki durumlar için başvurabilir.
· Gelişim kontrolü için
· Davranış ve uyum bozuklukları, hastalıkların tedavisi, sakatlıklar için
· Aile ile ilgili sorunlar ve yaşam değişiklikleri için
· Psikolojiyle ilgili sorulara yanıt için
Gelişim kontrolü
Psikoloğa gitmek için çocukların herhangi bir sorun yaşamasını veya bir hastalık, davranış bozukluğu geliştirmesini beklemek yanlıştır. 0-6 yaş döneminde çocukları, gelişim kontrolü yaptırmak için düzenli aralıklarla bir uzmana götürmek gerekir. Gelişim kontrolü seanslarına psikoloğun da onayıyla, anne-babalar, çocuk bakıcıları veya çocukla ilişkide olan diğer aile büyükleri de katılabilir. Gelişim kontrolleri sayesinde anne-babaların edinecekleri bilgiler aşağıdaki gibidir;
· Çocuğunuzun gelişiminin normal olup olmadığını öğrenirsiniz. Gelişim kontrolü seanslarında çocukların gelişimleri 5 grupta incelenir; fiziksel, hareket, dil, sosyal-duygusal, zeka gelişimi.
· Geriden gelen gelişim alanlarını ve bu alanları desteklemek için yapmanız gerekenleri öğrenmiş olursunuz. Psikoloğunuz size bu alanı geliştirmenizi sağlayacak egzersizler, oyun ve oyuncaklar önerecektir. Örneğin, siz çocuğunuzun konuşma problemi olduğunu ancak 18. ayda farkedebilirsiniz, ancak bir psikolog bunu 8-10 aylar arası farkedip, dil gelişimini destekleyici egzersizlere ağırlık vermenizi sağlayabilir. Bu şekilde sorunlar çıkmadan önleyebilirsiniz.
· Çocuğunuzun gelişimini desteklemek için neler yapabileceğinizi öğrenirsiniz.
· Çocuğunuzun zayıf ve güçlü yönlerini, eğilimlerini ve bunları geliştirme yollarını öğrenirsiniz.
· Çocuğunuzla sağlıklı iletişim kurmayı öğrenirsiniz.
· Farkına varmadan yaptığınız hataları görme ve düzeltme olanağı bulursunuz.
· Çocuğunuzla oyun oynamayı ve ona herhangi bir şeyi doğru yöntemlerle öğretmeyi öğrenirsiniz.
· Spor, sanat veya bilimin herhangi bir dalına çocuğunuzu sağlıklı bir şekilde yönlendirmeyi öğrenirsiniz.
· Yaşına göre hangi oyun ve oyuncakları tercih etmeniz gerektiğini öğrenirsiniz.
· Çocuğunuzun içinde bulunduğu dönemle ilgili gerekli bilgileri ve bu dönemlerde dikkat etmeniz gereken konuları öğrenirisiniz. Örneğin; 8 ay civarı yabancılardan korkma, 12 ay civarı özgürlüğünü ilan etme, 18 ay civarı tuvalet eğitimine hazırlık vb.
· Ortaya çıkabilecek olası uyum ve davranış bozuklukları ve hastalıkları hızla teşhis edebilme, önlem alabilme ve tedaviye başlayabilme olanağı bulursunuz.
Gelişim kontrollerine başlamak için en ideal dönem 6-8 aylar arasıdır. Psikologlar gelişim kontrollerini farklı periyotlarla yapabilirler. Çocuğun gelişimine göre seanslar daha sık yapılabilir. Ancak gelişimi normal çocuklar için genellikle aşağıdaki program yeterli olmaktadır.
6 – 36 ay arası 2 ayda bir görüşme
3 yaÅŸ – 6 yaÅŸ arası 4 ayda bir görüşme
Davranış ve uyum bozuklukları, hastalıklar, sakatlıklar
Aileler, yaygın gelişimsel bozukluklar, cinsiyet anomalileri ve kromozomal bozukluklar için psikologlara başvurabilir. Örneğin, otizm, hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı, down-sendromu, zeka geriliği, konuşma bozuklukları, öğrenme güçlükleri gibi hastalıkların tedavisinde psikologlardan yardım alınabilinir. Bu hastalıklarda tıbbi tedavi gerekliyse, psikologlar destek tedavi programlarını yürütürler. Bunun dışında bu hastalıkların tanısının konamadığı durumlar olabilir, ancak çocuğun hastalığa eğilimi vardır; bu durumlarda tıbbi tedavi uygulanamaz ama bir psikologla düzenli çalışarak, egzersiz yapılarak sorunu tamamen çözmek veya sorunun ilerlemesini engellemek mümkün olabilir.
Kaza sonucu ve doğuştan olan sakatlıklarda da, tıbbi tedavilerin yanı sıra, psikolojik destek almak hem tedaviye uyumu artırır, hem de çocuğun ve ailenin sorunla başaçıkmasını kolaylaştırır. Bu tür sakatlıklara örnek olarak, körlük, sağır ve dilsizlik, ortopedik sakatlıklar, ağır konuşma bozuklukları vb. Verilebilinir.
Uyum sorunları ve davranış bozukluklarının tedavisinde çoğunlukla psikolojik yardım tek başına yeterli olmaktadır. Bu sorunlar çok yaygındır ve bir çok aile bunları yardım almayı gerektirir bir sorun olarak görmez. Anne-babalar genellikle, bu tip sorunların kendiliğinden geçmesini bekler veya sorunu gidermek için o kadar sağlıksız yöntemler dener ki, sorun yer değiştirerek başka bir forma girer veya büyüyerek çözülemez hale gelir. Uyum ve davranış bozukluklarına örnek olarak aşağıdaki sorunları sıralayabiliriz;
– Gece korkuları
– Fobiler
– Kaygı bozukluÄŸu
– Parmak emme (bebeklik dışında)
– Tırnak yeme
– Öfke ve saldırganlık
– Altını ıslatma
– Dışkı kaçırma veya tutma
– Kekemelik
– Tikler
РYalan șyleme
– Çalma
– KardeÅŸ kıskançlığı
– Cinsel sorunlar ve mastürbasyon
– Yeme bozuklukları
– Uyku bozuklukları
– İçe kapanıklık
– Aşırı inatçılık
Ailelerin bu sorunları çözmede yaptıkları en büyük yanlışlardan biri sorunu ortadan kaldırmaya çalışmaktır. Oysa, soruna yol açan sebebi ortadan kaldırmak gerekir. Yoksa sorun ya büyüyerek veya yeni bir sorun olarak bir süre sonra yeniden ortaya çıkar. Örneğin tırnağını yiyen bir çocuğu baskı yoluyla veya çeşitli cezalarla bu alışkanlığından vazgeçirebilirsiniz, ancak tırnak yeme alışkanlığına yol açan duygusal sebepler ortadan kalkmadıkça sorun tekrarlar veya çocuk altına kaçırma vb. Gibi yeni bir sorun geliştirir.
Aile ile ilgili sorunlar ve yaÅŸam deÄŸiÅŸiklikleri
Boşanma, aile bireylerinden birinin ölümü, bakıcının değiştirilmesi, şehir veya ev değişikliği, okula başlama, kreşe başlama, kardeş doğumu ve annenin işe başlaması gibi yaşam değişiklikleri çocuklar için önemli duygusal sorunlara yol açabiliyor. Yetişkinler gibi, çocuklar da bu tip değişimlerden farklı düzeylerde etkilenebiliyorlar. Bu değişimlerden önce psikoloğa başvurarak çocukların bu değişime hazır olup olmadıklarıno öğremekde ve hazır değillerse bu olayların çocuklara nasıl anlatılabileceği konusunda danışmakta yarar vardır. Özellikle boşanma ve kardeş doğumu konularında mutlaka birkaç seanslık danışmanlık alınması gerekir; birçok çocuk bu değişimlerden çok etkilenmektedir.
Psikolojiyle ilgili sorulara yanıt
Aileler çocuklarının psikolojilerine zarar vermeden bazı basit sorunları çözebilmek için de psikologlara başvurabilirler. Bu sorunların bir kısmı basit önerilerle giderilebilir. Sağlıksız yöntemlerle çözüldüğünde ise yukarıda sayılan uyum bozukluklarına veya duygusal sorunlara yol açabilir. Sorunların hepsinin çocukluk çağlarında ortaya çıkmadığını, çocukluk dönemlerinde yaşanan olayların ve sağlıksız eğitim yöntemlerinin ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde ortaya çıkan sorunlara zemin hazırladığını da unutmamak gerekir. Ailelerin yanıtlarını merak ettiği sorulara aşağıdaki örnekler verilebilir;
– ÇocuÄŸumu kreÅŸe hangi yaÅŸta göndermeliyim?
– Başını duvara vuruyor, nasıl engel olabilirim?
– Yüzümüze vuruyor, bu davranışından nasıl vazgeçirebilirim?
– Çok inatçı, her dediÄŸi yapılsın istiyor, ne yapabilirim?
– Yatağını ne zaman ayırmalıyım?
– Bana çok düşkün, onu kendimden nasıl uzak tutabilirim?
– Ders çalışmayı sevmiyor, nasıl ders çalışmasını saÄŸlayabilirim?
– Okula gitmek istemiyor, ne yapmalıyım?
– KardeÅŸine vurmasını nasıl engellerim?
Psikologlarla ilgili yanlış bilgiler
Psikologların herkese uygulanabilen hazır reçeteleri vardır.
Psikologların sihirli değnekleri vardır; bir seansta sorunları ortadan kaldırırlar.
Psikologlara herşeyi anlatmaya gerkek yoktur, ailelerin sırlarını paylaşmaları gerekmez.
Psikolağa gitmek için hastalık geliştirmek gerekir.
Psikologlara sadece tedavi amacıyla gidilir, bir sorun yoksa ve herşey yolundaysa gidilmez.
Psikologlara danışmanlık ve kontrol amacıyla gidilmez.
Psikologlar sizin farkedemediğinizi farkedemez; sizin çocuğunuzu sizden daha iyi tanıyamaz