EROZYONUN NEDENLERİ VE SONUÇLARI

Ülkemizin yedi coğrafi bölgesini oluşturan bölgeler topraklık ve ormanlık alan, arazi şekilleri bakımından farklılıklar göstermektedir. Her bölgenin bitki örtüsü, toprak yapısı o yörenin kendine has iklim şartlarından oluşmaktadır. Ülkemizdeki birçok bölgenin arazilerinin engebeli olması nedeniyle bu bölgelerde erozyonun etkisi artmaktadır.

Toprağın yapısı ve toprağın bünyesinde barındırdığı mineraller ormanlık alanların azlığının yanında, erozyon üzerinde etkisini artırmaktadır. Yakılan ve yıkılan her orman içinde barındırdığı canlıları yok etmekte ve dolayısıyla erozyonun oluşumunu tetiklemektedir.

Türkiye de yanlış ve amaç dışı arazi kullanımı, uygun olmayan eğimli alanlarda tarım yapılması erozyonun diğer nedenleri arasında gelir. Bölgeler arasındaki iklim farklılığı toprakların şiddetli yağışlarla birlikte erozyona uğramasının sebepleri arasında yer alır.

Şiddetli yağışlar ormanlık alanlarda ve akarsu kenarlarında yer alan toprakların hızla kaybına sebep olur. Şiddetli yağış ile birlikte toprak tarafından iyice emilen su toprağın yumuşamasına, esnemesine sebep olur. Esneyen ve yumuşayan toprak bulunduğu yerden hızlı bir şekilde yer değiştirir. Böylece kimi zaman verimli olan topraklar verimsiz toprakları bünyelerinde barındırır. Verimli minerallerle dolu toprağın yapısı böylece verimsizleşmekte, bünyesindeki mineralleri zamanla kaybetmekte ve çoraklaşmaya kadar gitmektedir.

Ülkemizde tarıma elverişli alanların dışında, engebeli arazileri düzleştirerek bilinçli olmayan tarımcılarımız tarafından tarıma elverişli hale getirilmek istenen topraklarımız, yanlış sürme nedeniylede erozyona sebep olmaktadır.

Topraklarımızın amacı dışında sürülmesi ve kullanılması, bitki örtüsüyle kaplı ormanlık alanların yok edilmesi, diğer doğa olaylarının yanında her geçen gün toprak kaybının fazlalaşmasına neden olmaktadır.

Erozyon sebebiyle oluşan toprak kayıplarını önlemenin insanlarımız tarafından bilinçli olarak uygulanması gerekir. Eğimli arazilerde, yağmur dolayısıyla kayganlaşan zeminde toprak kaymasını önlemek için yağan yağmur suyunun şiddetli bir şekilde akmasını engellemek üzere set, bent gibi taraçalar yapılmalıdır. Teraslama yöntemiyle birçok arazi, toprak parçası erozyon dolayısıyla oluşabilecek seli önlemeye yardımcı etkendir. Yerleşim birimleri yakınlarında toprak kaymasına sebebiyet verecek boş araziler bitki örtüsü ve ormanlık alanlarla doldurulmalıdır.

Yağışların beraberinde getirdiği erozyon toprak kaybına büyük ölçüde sebep olduğu kadar rüzgar erozyonu da ülkemizde toprak kayıplarına sebep olmaktadır. Genel olarak halkımız tarafından yağışların toprak kaybına sebebiyet verdiği bilinse de topraklarımız açısından rüzgar erozyonu da önem taşımaktadır. Ülkemizde her yıl bölgesel iklim koşullarına göre değişen ve akarsu debilerinin farklı olması sebebiyle birçok toprağımız denizlere, göllere, nehirlere ve akarsulara karışmaktadır. Bu doğa etmenlerinin yanında bilinçli insanlar ve bilinçli tarımcılar yetiştirmek insan eliyle sebebiyet verilen erozyonu önlemek için büyük bir adımdır.