HİKAYE, MAKALE, ANI VE DÜŞÜNCE MELODİ AKÇAY SİTESİ

Cumhuriyet sonrası hikayeciliÄŸimizin öncülerinden Umran Nazif YiÄŸiter 21 Mart 1915 yılında Ä°stanbul’da doÄŸmuÅŸtur. Babası doktor Nazif Beydir. Ä°lk öğrenimini Isparta’da 1927 yılında, orta öğrenimini Ä°stanbul Pertevniyal Lisesinde 1933 yılında bitirdikten sonra, Ä°stanbul Ãœniversitesi Hukuk fakültesinden mezun oldu 1936 yılında. Savcılık, yargıçlık görevleri ile Konya ve Zonguldak’ta bulundu (1937-1943). Ä°stanbul’da serbesy avukatlık yaptı (1943-1950). Demokrat Parti Konya Milletvekili seçildi (1950-1954); milletvekilliÄŸinden ayrılarak Ä°stanbul ikinci noterliÄŸine geçti (1954). Umran Nazif YiÄŸiter 28 Aralık 1964 yılında vefat etmiÅŸtir.

Umran Nazif YiÄŸiter hikayelerinde yaÅŸadığı hayatı yansıtır. ÇocukluÄŸu babasının sıhhiye müdürlüğü dolayısıyla Mersin, Silifke, Denizli, Ä°sparta, Manisa, Ä°zmir bölgelerinde geçer. Ä°leride yaÅŸayacağı hayatla bu çocukluk anıları onu Sabahattin Ali’nin izinde yürütür. Toplum yaÅŸantımızdaki dengesizlikler sosyal konular onun için canlı bir laboratuvar olur. ” Gerçekçi yeni hikaye” nin öncüleri arasındadır. Genellikle yerli renkleri, yüzeyden derinleÅŸen ölçülü bir toplumculukla ÅŸiirsel bir duygulukla, ironili bir gerçekçilikle anlatır. yaÅŸar Nabi’ye göre Umran Nazif ” Bekir Sıtkı’yla birlikte gerçekçi hikayeyi iki ayrı koldan sürdürüyorlardı. Sait Faik’ten büsbütün ayrı Orhan Kemal’leri, YaÅŸar Kemal’leri haber veren bir yolda zamanlarına göre hayli baÅŸarı ile ilerliyorlardı.

Umran Nazif YiÄŸiter; ilk hikaye biçimli yazısı ” Çocuk Sesi” dergisinde yaınlandığı zaman onbeÅŸ yaÅŸlarındadır. Zongulkadk yılları hikayeciliÄŸinin en güçlü çaÄŸlarıdır. ” Semine Meral” takma adıyla “Yeni Zonguldak” ocak haftalık gazetelerinde devamlı fıkra, makale , hikaye, roman yazar. Ayrıca ” Cumhuriyet, Tan, Ulus” gezetelerinde ” Varlık, Yurt ve Dünya” dergilerinde yazılar gönderir (1936-1943).

ESERLERÄ° :

HÄ°KAYE :

Kara Kasketli Amele (1933)
İçimizden Birkaçı (1941)
Tango’nun Ölümü (roman, 1942 Zonguldak ocak dergisi)
Yaşamak İçin (1948)
Gar Saati (1951)
Tepedeki Ev (1954)
Aşk Üçgeni (1962)

Tanzimat Edebiyatımızın hikaye ve roman yazarı SamiPaÅŸazade Sezai 1858 yılında Ä°stanbul’da doÄŸmuÅŸtur. YenileÅŸme edebiyatımızın emeÄŸi geçenlerden Sami PaÅŸa’nın oÄŸludur. Özel öğrenimle Arapça, Farsça, Fransızca, Almanca ve daha sonra Ä°ngilizce öğrendi. Evkaf Mektubi Kalemi’nde memurluk (1880); Londra elçiliÄŸi ikinci katipliÄŸi (1880-1885) görevlerinde bulundu. 3. Abdülhamit’in istibdat yıllarında Paris’e kaçtı (1901). Ä°ttihat ve Terakki Cemiyetinin yayın organı olan “Åžuray-ı Ãœmmet” gazetesine hürriyet makaleleri yazdı. MeÅŸrutiyetin ilanı ile Ä°stanbul’a döndü (1908). Madrit ElçiliÄŸine gönderildi (1909). Kısa süreli ayrılıklarla 12 yıl bu görevde kaldıktan sonra emekliye ayrıldı (1922). Son yıllarını Vaniköy’deki yalısında geçirdi. 26 Nisan 1935 yılında Ä°stanbul’da vefat etti. Mezarı Küçüksu’da çok sevdiÄŸi arkadaşı Recaizade Mahmut Ekrem’in yanındadır.

SamipaÅŸazade Sezai; edebiyatımıza en baÅŸarılı ilk küçük hikayeyi getiren, romancılığımızı realizme yönelten yazardır. YaÅŸadığı dönemin pek ötesine geçmemekle beraber ” SergüzeÅŸt” adındaki romanı ile gerçekçiliÄŸimizin öncülerinden sayılacaktır. Hikayeler ile romanında romantizmden realizme geçtiÄŸi açıkça görülür. Az yazmış, fakat edebiyatımızda o güne kadar yapılmayanı yapmıştır. Hikayelerinde romanından daha kuvvetli bir teknik vardır. Küçük, önemsiz, ÅŸaşırtıcı konuları, olmuÅŸ, olması mümkün olayları, ruh çözümleri ile doÄŸal, günlük konuÅŸma diliyle iÅŸler.

Samipaşazade Sezai; hikaye, roman, makale, gezi, anı, söyleşi, oyun, pek azda şiir yazdı. İlk yazı denemesi olan piyesi Şir (Aslan, 1887);

Küçük yaÅŸta Kafkasya’dan kaçırılan esir bir kızın serüvenini anlatan insan haklarını savunan ünlü romanı SergüzeÅŸt (1889)

“Hiç Düğün, Kediler, Pandomina, Bu Büyük Adam Kimdir?” gibi tanınmış hikayelerinin yer aldı hikaye kitabı Küçük Åžeyler (1890)

Anı, gezi notları, sohbet ve hikayelerinin yer aldığı Rümuz-ül Edeb (1898)ile

Sohbet ve mektupları bulunan İclal ( 1923)

Bunlardan baÅŸka Alphonse Daudet (1840-1897) den bir çeviri romanı “Jak” vardır